Krystyna Janda – życiorys, filmy, teatry i nagrody aktorki

Krystyna Janda to jedna z najbardziej znanych polskich aktorek filmowych i teatralnych. Urodziła się 18 grudnia 1952 roku w Starachowicach. Jest też reżyserką, pisarką, felietonistką i piosenkarką, a także prezeską Fundacji Krystyny Jandy na rzecz Kultury i dyrektorką artystyczną warszawskich teatrów Polonia i Och-Teatr.

Od „Człowieka z marmuru” do Cannes

Karierę zaczęła jeszcze w trakcie studiów, od ról w serialach. Przełomem była główna rola reżyserki Agnieszki w „Człowieku z marmuru” Andrzeja Wajdy (1976). Z Wajdą pracowała później przy kolejnych filmach, m.in. przy „Człowieku z żelaza”. Międzynarodowe uznanie przyniosła jej rola Antoniny Dziwisz w „Przesłuchaniu” Ryszarda Bugajskiego (1982), za którą dostała nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu w Cannes. Zagrała też m.in. w „Kochankach mojej mamy”, w „Dekalogu II” Krzysztofa Kieślowskiego oraz w nagrodzonym Oscarem filmie „Mefisto”.

Teatr i reżyseria

W latach 1976–1987 była aktorką Teatru Ateneum w Warszawie, a w latach 1987–2005 Teatru Powszechnego. Zagrała około 60 ról teatralnych i około 45 w Teatrze Telewizji. Wyreżyserowała film „Pestka” (1995) według powieści Anki Kowalskiej oraz liczne spektakle. Wielokrotnie występowała w monodramach, m.in. w „Białej bluzce” (2010), powstałej z przyjaźni z Agnieszką Osiecką.

Piosenki i książki

Na estradzie zadebiutowała w 1977 roku piosenką „Guma do żucia” Marka Grechuty, za którą dostała nagrodę na Festiwalu w Opolu. Nagrała pięć albumów studyjnych, w tym „W malinowym chruśniaku” (1984) w duecie z Grechutą. Napisała pięć książek, pisze felietony i prowadzi bloga.